Home Con người Chuyện nhà sinh học “Giáo sư rùa” Hà Đình Đức

“Giáo sư rùa” Hà Đình Đức

26 min read
21
0
97


Giáo sư Hà Đình Đức

Ăn cũng nghĩ đến rùa, ngủ cũng mơ thấy rùa, đã nhiều lần vác đơn đi gõ cửa kêu cứu giúp rùa hồ Gươm… Đấy chính là giáo sư Hà Đình Đức, hiện đang công tác tại ĐH Quốc gia Hà Nội

Thuyết phục: Giáo sư Hà Đình Đức sau hơn 1 thập kỷ nghiên cứu về rùa hồ Gươm để chứng minh và thuyết phục các nhà khoa học tin rằng đấy là một loài rùa mới, có con tuổi đã lên đến 700. Vị giáo sư này đã “tranh đấu” để cho cụ rùa hồ Gươm có một cái tên khoa học là Rùa Lê Lợi (Rafetus leloi).

Ít người nào biết rõ về “cụ” rùa hồ Gươm như giáo sư Hà Đình Đức. Hơn 11 năm “theo đuổi” rùa hồ Gươm, ông có đến mấy trăm bức ảnh, mấy trăm băng ghi hình “cụ” rùa. Nghiên cứu động vật trong môi trường của nó như thế đã là kỹ lắm, có cảm giác như ông biết rõ từng cơn “nóng lạnh”, hắt hơi sổ mũi của cụ rùa hồ Gươm. Bấy nhiêu năm, ngày nắng cũng như ngày mưa, cứ cụ rùa nổi là ông Đức có mặt bên bờ hồ. Đến mức dân hồ Gươm quá quen mặt ông, gọi ông bằng cái biệt danh đơn giản, dễ nhớ: “Giáo sư rùa”.

Danh hiệu “Giáo sư rùa”

Có lần, nhà báo Xuân Ba, đồng hương Thanh Hóa của ông, đùa: “Ông Đức chẳng phải là giáo sư rùa mà nghề chính là cầm muôi đi theo đít mấy con linh trưởng”. Nghe mách lại, giáo sư chỉ cười: “Cậu ấy yêu nên mới đùa thế!”. Thực ra, nghề chính của ông không phải là nghiên cứu về rùa. Năm 1959, ông là lứa sinh viên đầu tiên của Khoa Sinh vật, ĐH Tổng hợp Hà Nội (nay là ĐH Khoa học Tự nhiên thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội). Công trình khoa học đầu tiên của cậu cựu học trò trường cấp ba Lam Sơn (Thanh Hóa) là nghiên cứu về các loài chim ở nội thành Hà Nội, do giáo sư Võ Quý hướng dẫn. Năm 1962, giáo sư Quý đi Liên Xô (cũ) làm nghiên cứu sinh, ông chuyển sang nghiên cứu về thú với giáo sư Đào Văn Tiến. Tốt nghiệp, ông được giữ lại làm giảng viên Khoa Sinh vật. Mấy chục năm trời, vừa giảng dạy vừa nghiên cứu, “Giáo sư rùa” có hàng chục công trình khoa học về động vật hoang dã.

Danh hiệu “Giáo sư rùa” đến với ông một cách tình cờ. Năm 1991, Công ty Dịch vụ Khai thác và Sử dụng di tích Hà Nội (COEMO) thuộc Sở Văn hóa Thông tin Hà Nội mời ông và giáo sư Võ Quý tham gia dự án “khai thác hồ Gươm, bảo vệ đàn rùa quý”. Do bận nhiều việc, giáo sư Võ Quý không tham gia được. Sau đó, COEMO cũng chỉ hoạt động phập phù rồi giải tán lúc nào chẳng nhớ. Chỉ còn một mình, ông bắt đầu nghiên cứu và gắn chặt số phận với cụ rùa hồ Gươm.

Theo nghiên cứu của giáo sư Hà Đình Đức, cụ rùa hồ Gươm ước đã 700 tuổi, nặng chừng hai tạ. Những thuộc tính của cụ rùa, giờ ông đã thuộc như chính người thân của mình. Mà thân thật chứ còn như gì nữa! Không cần sổ sách, ông có thể thống kê cụ thể: Bắt đầu từ năm 1991, “cụ” nổi 4 lần, năm 1992…, năm 2000 “cụ” lên 14 lần…, năm 2002 chính xác là 20 lần, từ đầu năm 2003 đến giờ khoảng 15 lần. Cả thảy là 142 lần.

Đội đơn đi kiện cho rùa.- Nhiều lần giáo sư Đức đùng đùng “vác đơn kêu cứu cho cụ rùa. Cụ rùa đang ốm! Hãy cứu cụ! Người có trách nhiệm ngạc nhiên nhìn ông và lắc đầu, họ bảo ông mắc “hội chứng rùa”. Người khác lại bảo: Sứt mai vớ vẩn, chẳng ảnh hưởng gì cả. Không ngờ, mấy hôm sau cụ rùa nổi lên, cổ lằn vết đỏ như bị vết dao chém. Mấy năm trước, ngành giao thông công chính Hà Nội “trót” thả hoa súng vào hồ Gươm, ông đội đơn đến khắp các cửa phản đối bằng được. Nghe tin người ta định nạo vét hồ, ông cũng đi kiện… Bất cứ việc gì có nguy cơ ảnh hưởng đến cuộc sống của “cụ” rùa, ông đều có đơn từ phản đối. Ông có phải là người “rách việc” không? Không ít người bảo có. Khi xây dựng tòa nhà “hàm cá mập” hay dự án xây dựng nhà vệ sinh công cộng ngầm ven hồ, ông đều làm đơn phản đối vì hai công trình này làm ảnh hưởng đến mỹ quan khu vực. Đến nỗi, trong một cuộc họp liên quan đến cải tạo hồ Gươm, có vị lãnh đạo đầu ngành một đơn vị cấp sở phải dặn đi dặn lại: “Cẩn thận không lại đụng đến ông Đức rùa nhé!”. Những lo lắng cho cuộc sống của “cụ” rùa đã ám ảnh giáo sư Đức triền miên. Đến nỗi, có lúc lơ mơ ốm nằm nhà, ông cũng chiêm bao thấy “cụ”. Con trai ông đã đặt tên cho hội chứng ấy là “hội chứng rùa”.

Lần tìm nơi chôn nhau, cắt rốn

Đáng lưu ý là tất cả các hồ, đầm ở Hà Nội bây giờ, ngay cả hồ Tây, vốn có chung nguồn gốc hoặc bắt nguồn từ đoạn sông Cái có cùng với hồ Gươm, cũng như sử sách chưa bao giờ thấy xuất hiện một loài rùa lớn nào. “Rùa hồ Gươm có thể là những cá thể còn sót lại của một quần thể rùa từ hệ thống sông. Nhưng ngày nay, loài rùa mai mềm này chỉ có ở hồ Gươm mà không có ở bất kỳ sông hồ nào ở Hà Nội. Rất có thể, rùa được đưa từ nơi khác tới”, giáo sư Đức nhận xét. Mấy năm gần đây, vị giáo sư này bắt đầu để tâm đến việc đi tìm quê hương bản quán của cụ rùa hồ Gươm. Ông lo ngại về một ngày nào đó, không xa, nói gở nhỡ cụ “về cõi ngàn năm”. Năm 1997, lần đầu tiên nghe tin ở Quảng Phú (Quảng Xương, Thanh Hóa), có giống rùa mai mềm khá to, thế là lẳng lặng, Giáo sư rùa vác ba lô ngược về vùng lòng hồ này. Điểm đến là hồ Sen, khu đầm hồ nối liền nhau, rộng năm sáu trăm hecta, kéo dài gần sáu cây số thuộc xã miền núi Quảng Phú. Nơi đây, trước kia là vùng “Lam Sơn chướng khí”, một phần của con sông cổ Cầu Chày, cách Lam Kinh, nơi khởi nghiệp của vua Lê Lợi chừng 10 km.

Tương truyền, khi Lê Lợi chạy giặc ở Lam Kinh, thì chính loài rùa này đi sau xóa dấu vết. Và rùa thần, qua gia tướng của Lê Lợi là Nguyễn Thận đã cho ông mượn gươm báu đánh giặc. Về sau, khi lên ngôi, trên hồ Lục Thủy, nhà vua đã trả lại gươm báu cho thần rùa, rồi đổi tên hồ thành Hoàn Kiếm, một truyền thuyết mà không người dân Việt Nam nào không biết. “Phải chăng khi lên ngôi, vua Thái Tổ đã cho đem rùa từ vùng khác đến thả ở hồ Lục Thủy?”, giáo sư Đức nói về giả thuyết của ông.

Cụ rùa hồ Gươm “đồng hương” với GS Đức

Trên vùng đất của vua Lê, có rất nhiều truyền thuyết, những câu chuyện hư thực về rùa. Trong một số sách cổ đã từng nói về câu chuyện ở vùng Lam Kinh xưa có loài rùa to bằng chiếc chiếu đôi, to đến nỗi ba người đến trú mưa dưới mai của nó mà không ướt. Chuyện rằng, khi con rùa này nổi lên bờ đẻ trứng, người dân cột hai chân sau nó vào hai con trâu mộng, ấy thế mà nó vẫn lôi tuột xuống hồ. Những câu chuyện thực hư ngày hôm qua dần đi vào quỹ đạo của sự thật. Tháng 11-2001, giáo sư Đức nhận được cú điện thoại của một cán bộ Liên hiệp Hội Khoa học Kỹ thuật Thanh Hóa thông báo người dân vùng lòng hồ vừa bắt được một con rùa nặng chừng 150 kg. Thỉnh thoảng, người dân ven hồ vẫn nhặt được trứng rùa. Về Thọ Xuân, những câu chuyện mới xuất hiện về loài rùa mai mềm vùng hồ Sen ngày một hiển hiện. Kết hợp giữa truyền thuyết và những cơ sở khoa học thu thập được, giáo sư Đức đã đặt ra giả thuyết cụ rùa hồ Gươm có thể xuất phát từ vùng hồ Sen, Thọ Xuân, Thanh Hóa.

Cũng có thể đặt ra nhận định, “cụ” rùa hồ Gươm là “đồng hương” Thanh Hóa với “giáo sư rùa”. Giả thiết của giáo sư Hà Đình Đức về quê hương của cụ rùa hồ Gươm, đương nhiên còn phải cần nhiều cứ liệu khoa học để chứng minh. Tuy nhiên những công trình nghiên cứu toàn tâm toàn ý của “giáo sư rùa” thật đáng trân trọng.
Phương Anh nld.com.vn

Load More Related Articles
Load More By Trong Hiep
Load More In Chuyện nhà sinh học

21 Comments

  1. Trong Hiep

    16/04/2009 at 5:15 am

    Lâu lắm rồi không về thăm thầy thấy nhớ quá.

  2. dao minh hai

    21/07/2009 at 9:14 am

    em nho thay giai dap giup em: tai sao rua phai cong hac.

  3. Trong Hiep

    22/07/2009 at 9:15 pm

    Bạn ơi! đây là bài viết giới thiệu về thầy mà. Chưa chắc thầy đã đọc được bài này đâu. Nhưng mình thấy rằng Rùa cõng Hạc là hình ảnh thường có trong khu vực thờ cúng của người Việt, nó là biểu hiện của văn minh lúa nước. Là hình ảnh người dân thường thấy khi đi lao đông (ngày xa sưa ý mà). Hình ảnh con rùa đi dưới đất hoặc nằm im để con Hạc đứng lên trên. Còn ý nghĩa thế nào thì mình cũng không rõ nữa, chắc phải gặp chuyện gia về văn hóa cơ.

  4. nguyen hong thai

    31/12/2010 at 2:21 am

    chau da biet ong qua rat nhieu bai bao noi ve cu rua ha noi gan day chau doc thay co nhung hinh anh cu bi thuong rat nhieu o llung tuy chau la nguoi xa ha noi nhung luon mong cu rua song voi con chau them nhieu nam nua.ha cuu cu ruu nhe

  5. Đỗ thị Dung

    18/02/2011 at 8:56 pm

    V/v Cụ Rùa hồ Gươm .
    Tôi biết rõ hơn về Cụ Rùa hồ Gươm trong thời gian gần đây ; qua hình ảnh báo online, dư luận quần chúng, hội thảo … và vị Giáo Sư gắn bó với công trình nghiên cứu về Rùa hồ Gươm, thêm bài viết trong trang này về GS, cách đây vài hôm, tôi cũng đã có ý kiến trên TTO.
    Và đây là điều tôi muốn nói :
    1/ Con người hay con vật ; đều là sinh vật trên trái đất, nhưng hình dáng thì khác nhau, khoa học phân biệt bằng danh từ : Loài người, loài vật .. Người thì đa chủng tộc… Loài vật thì cũng nhiều chủng, nhiều họ, nhiều tên … ví dụ như loài bò sát, loài lưỡng cư, .. loài Rùa …cụ thể Rùa hồ Gươm .
    2/ Người có đại nhân, tiểu nhân, thánh thiện hay hung tàn… sống lâu, chết yểu …. Rùa cũng thế ; trong nhiều ngàn con rùa thì chỉ một con trưởng thành sau vài chục năm (sách vở nghiên cứu), đây có thể nói là Rùa tương đối trụ được, tuổi thọ theo sách vớ của loài Rùa khoảng trên trăm năm .
    3/ Rùa hồ Gươm có từ bao giờ ?? Chưa thể có con số năm tuổi chính xác, vì người xưa trông thấy rùa ngày xưa hẳn đã không còn , hậu sinh thấy rùa thì sơ sơ đã vài chục năm rồi, điều chắc chắn là Cụ Rùa hiện nay đã luôn ở trong hồ từ lâu lắm rồi, những người đang nghiên cứu về cụ Rùa hồ Gươm đương nhiên là được sinh ra sau cụ cả, đó là lý do ai ai cũng ” không kiên cũng phải vì “, “kính lão đắc thọ” , vì ai cũng được “tiên học lễ, hậu học văn” .
    4/ Sách vở cũng nói đến Tứ linh : LONG LÂN QUI PHỤNG, nhưng LONG LÂN thì không có thực, các triều đại vua chúa thì đều có tạc Long Lân bằng nhiều chất nhiệu như đá, đồng, chạm trổ sành sứ tinh vi ở đền đài miếu, PHỤNG cũng thế, như Phụng 5 đuôi cũng không có thực, chỉ còn lại QUI – RÙA thì hằng hà sa số …
    5/ Hãy nhìn vào VĂN MIẾU HÀ NỘI , tám mưoi hai ông RÙA đá đội Bia Tiến Sĩ, ai ai cũng thích sờ đầu, xoa đầu ông Rùa đá để cầu may, cầu phúc, nhất là sĩ tử trước giờ thi . Kết quả , việc này khá là linh hiển theo như quan niệm của mọi người !
    6/ Nhớ lại lịch sử và các truyền thuyết như sách vở ghi lại,, điều đó làm tăng thêm phần quan trọng cho Cụ Rùa hồ Gươm. Vậy cụ Rùa đó có từ bao giờ , chưa ai dám nói quyêt định !
    Nhưng, cứ nhìn hình ảnh chân phải cụ bám vào thành hồ Gươm và so lại các cụ Rùa khác đã qua đời )xác được bảo tồn ở chùa) hay còn sống ở hồ Đồng Mô, cái chân phải màu vàng này thật hiếm thấy !
    Dù con người hay con vật, đều có nhận thức và hiểu biết để sinh tồn, so tuổi người và rùa, chưa ai sống lâu bằng rùa cả, lại với cụ Rùa hồ Gươm, quả thật ai có là gì gì chăng nữa, tuổi chỉ đáng cháu chắt mà thôi .
    Cụ Rùa đang nghĩ gì, muốn gì ? Chẳng ai biết nổi . Tuy nhiên, với diễn tiến của cụ Rùa trong đôi năm trở lại đây đều là hiện tượng bất thường vì hình hài đầy thương tích kia.
    Có ai nghĩ đến Cụ Rùa hồ Gươm đang bên bờ SINH TỬ ? Làm sao cứu Cụ ? Mỗi người mỗi ý ! Cụ có sống lâu thì cũng phải chết ! Đều đúng, rất đúng ! Không sinh vật nào trường sanh bất tử cả !
    Nhưng, thay vì có thể thọ hơn, Cụ Rùa hồ Gươm đã phải, đang phải chống chọi ngày một nhiều hơn những tác động xấu trong môi trường Cụ sống – hồ Gươm + ô nhiễm + tác nhân xấu+ …, trong lúc tuổi Cụ đã cao, tuổi cao thì sức yếu ! Mọi thứ đều đúng !
    Xin gời lời trân trọng đến vị Giáo Sư nhiều năm gắn bó với cuộc sống Cụ Rùa hồ Gươm .
    Sao mà việc cứu Cụ thật khó ! Khó vô cùng ! Vì chưa thể thực hiện được vì phải thống nhất giải pháp hợp lý và an toàn nhất cho Cụ .
    Mong rằng nhỡ Cụ quá vãn, đừng ai làm tượng Cụ Rùa để đâu đó ở hồ Gươm, rồi thì van vái, lay lục :
    Sông khôn! Thác thiêng !
    Dĩ nhiên, nếu Cụ qua đời, khi đó mới có thể dùng các phương pháp định tuổi, may ra biết được Cụ đã thọ bao nhiêu tuổi ???
    Kết luận : Căn cứ theo sách vở : TỨ LINH : LONG LÂN QUI PHỤNG ! Chỉ mỗi QUI là có thực, thực như CỤ RÙA HỒ GƯƠM ! Cụ có linh hay không khi còn sống ? Có, thật có ! Vì Cụ đã rất thọ , tất cả những sinh vật tuổi thọ cao đều có THẦN , tức là THỨC biết rất già, ngặt nỗi vì thọ thân RÙA, RÙA biết mà không thể nói như người để người nghe, nhưng hành động thì có, phản ứng cũng có, và ai ai cũng ghi lại dược bằng hình ảnh và video .
    Nhìn vào Cụ, mỗi người nói mỗi kiểu, vô tội vạ ! Vô thưởng vô phạt !
    Cụ Rùa tự biết Cụ, chẳng ai có thể biết nổi Cụ, vì sao ! Vì chưa sống lâu như Cụ RÙA !
    Mong rằng Cụ sớm được chữa trị vết thương, mong Cụ có thể thọ thêm để hồn thiêng sông núi ngàn năm Thăng Long còn Cụ đang sống với hồ Gươm lịch sử .
    Mong lắm thay !

  6. nguyen hong thai

    21/02/2011 at 9:44 pm

    Gửi giáo sư Hà Đình Đức
    Chào ông Hà Đình Đức, cháu không có nhiều thời gian nên cháu gõ không dấu, mong ông thông cảm nhé. Nhiều ngày qua, cháu đọc được tin cụ Rùa Hồ Gươm đang bị rùa tai đỏ tấn công, cũng có thể bị viêm phổi. Chẳng lẽ nhân dân ta cứ ngồi nhìn Cụ thoi thóp từng ngày hay sao, đau sót quá. Cụ là nhân chứng lịch sử hào hùng của Hà Nội và của Việt Nam, sao lại để cụ bệnh tật như vậy. Cháu thấy hình ảnh con rùa tai đỏ cưỡi trên lưng của một sinh vật mà mấy chục triệu con người ngưỡng mộ mà thay đay sót làm sao ấy. Chào ông, cháu hi vọng ông và thành phố sẽ tìm ra giải pháp?

    chao ong ha dinh duc.chau khong co nhieu thoi gian nen chau go khong dau ong thong cam nhe.nhieu ngay qua chau doc duoc tin cu rua ho guom dang bi rua tai do tan cong cung co the bi viem phoi.chang le nhan dan ta cu ngoi nhin cu thoi thop tung ngay hay sao dau sot qua.cu la chung nhan lich su hao hung cua ha noi va cua viet nam,sao lai de cu benh tat nhu vay.chau thay hinh anh con rua tai do cuoi tren lung cua mot sinh vat ma may chuc trieu con nguoi nguong mo thay dau sot lam sao ay.chao ong chau hy vong ong va thanh pho xe tim ra giai phap?

  7. Trong Hiep

    22/02/2011 at 1:44 am

    Mình sửa lại bài của bạn sang có dấu để mọi người dễ đọc hơn.
    Mình cũng thấy đau sót, hy vọng Cụ sẽ có được sự trân trọng cần thiết của người trong cuộc chứ không chỉ là công cụ để họ kiếm tiền

  8. nguyễn Văn Anh

    04/03/2011 at 12:28 am

    Chào các bạn!
    Tôi thấy các bạn toàn là trí thức nước Việt!
    mà đi so sánh lạ quá. các bạn xem con vật giống người là hỏng rồi.
    Con vật khác làoi người ở điểm quan trọng nhất là tâm linh. Này nh2 con vật nó không bao giờ biết quỳ gối tương giao với Thần linh, cònloài người dù ở đâu dãn man hay thông thái đến mấy thì cũng biết quỳ gối tương giao với các thần linh. ở đây khác đó là con vật không có linh hồn . còn loài người ai cũng có linh hồn.

    Bây giờ các bạn tôn con vật ngang Cụ Hồ thì hỏng bét rồi. thế mai này con rùa già kia chết chắc các bạn xây lăng, ướp xác và gọi là Lăng CỤ RÙA chắc? Thề thì Hà Nội sẽ có 2 lăng mả đấy nhé…

    Con vật thì suốt đời nó vẫn là vật, ai nghe ông Đác Unl gì đấy và tin theo thì nghe..chứ có thể các bố lãnh đạo nhà mình và mấy ông tiến sĩ giáo sư rùa kia chắc là tin là ra từ Khỉ Vượn Người là đúng rồi..vì họ đang thi nhau làm trò khỉ….trong khi người dân đang đói khổ..vật giá leo thang từng ngày đó thôi..

    Mong hãy thức tỉnh và gọi hay viết là : “con rùa già” là ok rồi! đừng ví sánh Cụ Rùa ngang Cụ Hồ là toi đấy!

  9. Trần hạ

    06/03/2011 at 12:57 pm

    Ngoài những tấm ảnh chụp rùa Hồ Gươm ra, GS Hà Đình Đức còn có những bằng chứng khoa học nào khác về loài này nữa không, chẳng hạn như đặc tính sinh học, tuổi thọ, đặc điểm hình thái sinh học, sinh sản, … ? ảnh thì ai chup ma chảng được, chẳng nói lên điều gì. Nhân danh nhà “rùa học” thì cũng phải chứng minh được 1 số luận điểm khoa học về loài rùa (Hồ Gươm) chứ nhỉ?

  10. Trong Hiep

    07/03/2011 at 8:14 pm

    Hi hi! nếu muốn tìm hiểu các bạn có thể gọi điện và gặp mặt trực tiếp Thầy mà. Mình là học trò của thầy Đức (Thầy hướng dẫn làm khóa luận tốt nghiệp Đại học), nên cũng biết một chút về Thầy và Rùa Hồ Gươm. Thầy có mẫu xương của mẫu vật hiện đang nằm trong Đền Ngọc Sơn và đã so sánh với loài tương tự bên Trung Quốc và đã nhận định ra sự khác biệt nên đề xuất Rùa Hồ Gươm là loài mới. Thầy cũng đã gửi mẫu ADN lên Viện Công nghệ Sinh Học để định loại dựa trên ADN…
    Ngoài ra, Thầy cũng “Thích” các câu truyện lịch sử, nên cũng căn cứ một số dẫn chứng lịch sử để đưa ra kết luận về tuổi của Rùa Hồ Gươm là khoảng 700 năm, đó cũng là lý do mà Thầy đề nghị nên gọi là Cụ Rùa (vì lý do tuổi thọ, chứ không phải vì các lý do khác như bạn Nguyễn Văn Anh vừa nói).
    Nếu Cụ Rùa ra đi thì cũng sẽ gây ra nỗi buồn trong công chúng vì đã từ lâu chúng ta đã quen theo dõi sinh hoạt của Cụ Rùa và chờ đợi xem các dịp lễ lớn Cụ có nổi lên không?
    Chứ thực tế đã là sinh vật có gì tồn tại vĩnh cửu được đâu.
    @ Trần Hạ, hiện Rùa Hồ Gươm đã xác định chỉ còn 2 cá thể lớn (đã già ở Đồng Mô) và Hồ Gươm, nên việc nghiên cứu về Loài này rất khó. Ngoài ra, do dân gian tín ngưỡng cũng là rào cản, việc mang Cụ Rùa lên chữa bệnh, nhân bản…. rất có thể sẽ không được chấp nhận từ Quần Chúng và Báo giới.

  11. trungkien95

    22/03/2011 at 1:41 am

    Gửi NGUYỄN VĂN ANH :bạn rất thiếu suy nghĩ trong lời nói.Tôi xin lỗi khi nói bạn như vậy nhưng có một số y kiên của bạn là không đúng.Cụ rùa là chứng nhân lịch sử,cũng là biểu tượng,niềm tự hào của người dân Việt ta…và bây giờ tuổi tác cụ cũng đã cao.Người dân ta tôn kính gọi la cụ rùa cũng không có gì là kông tốt cả….còn bạn muốn gọi thế nào la tùy bạn,chúng tôi vẫn sẽ gọi cụ là cụ rùa.Và sai lầm lớn nhất của bạn là nói động vật không có linh hồn.Mỗi loài vật sinh ra ều có một linh hồn…có thể bạn khong đểý nhưng động vật cũng có tình cảm,suy nghĩ,có thể động vật còn có tình cảm hơn một số người…Mong bạn hãy suy nghĩ lại.

  12. Trần Lê Hương

    23/03/2011 at 11:40 am

    Kính gửi Giáo Sư Hà Đình Đức,tôi đã từng nhiều lần viết ý kiến phản hồi gửi lên các báo sau khi đọc các bài viết về Cụ Rùa Hồ Gươm,lần này tôi tha thiết mong sao Giáo Sư và các vị trong Ban Chỉ Đạo cứu Cụ rùa quan tâm,xem xét ý kiến nhỏ này khi tìm cách cứu chữa Cụ Rùa chóng lành bệnh!
    1-Cụ Rùa nay đã yếu nhiều và có nhưng biễu hiện muốn lên bờ(ở môi trường nước bẩn đã quá lâu),và tập tính của rùa là lâu lâu cũng phải lên bờ để sưởi ấm,vì các hộc đá mới hình thành quanh tháp rùa mấy năm sau này nên Cụ đã không lên tháp sưởi nắng được như xưa(năm 2007 còn có hình ảnh Cụ Rùa lên chân tháp sưởi,khoẻ mạnh,vui vẻ!)Theo tôi muốn cụ tự bò lên tháp thì phải bỏ hàng rào và các chướng ngại vật,phủ cát lên các bao tải quanh tháp tạo đường lên tự nhiên thì với một mong ước được lên bờ như hiện nay,cụ sẽ không ngần ngại gì mà không lên!
    2-Cụ Rùa hiện nay đã yếu nhiều nên không đủ nhanh nhẹn tự bắt được cá SỐNG và cụ đang rất đói,nếu ta dùng thức ăn như cá v.v…dẫn dụ cụ lên tháp thì cụ khó lòng cưỡng lại và sẽ tự bò lên tháp.
    3-Điều cần thiết nhất hiện nay là cụ được ăn và được sưởi ấm để sức khoẻ được tốt lên rồi tính việc chữa bệnh sau.
    Cách để Cụ tự bò lên Tháp đã có nhiều ý kiến ủng hộ,cách này vừa an toàn cho Cụ,đỡ vất vả cho công nhân.
    Hình ảnh gần đây cho thấy qua cuộc vây bắt vừa rồi,cụ lại yếu đi và mất hết móng (có thể do lần cào rách lưới để thoát đã kéo hết móng Cụ?!!!)Tất cả là vì tình yêu dân tộc chúng ta dành cho Cụ Rùa Hồ Hoàn Kiếm,kính mong Giáo Sư và Ban Chỉ Đạo Cứu Cụ Rùa lưu tâm!

  13. Trần Lê Hương

    23/03/2011 at 8:18 pm

    Kính gửi Giáo Sư Hà Đình Đức,
    Tôi đã theo dõi việc Giáo Sư hết lòng,toàn tâm toàn ý với việc bảo tồn di sản văn hóa sống của VN là Cụ Rùa Hồ Gươm như thế nào,xin Giáo Sư nhận lời cảm ơn chân thành của chúng tôi-những người rất quan tâm đến Hồ Gươm Lịch Sử!
    Tôi xin đóng góp 1 ý nhỏ về việc đưa Cụ Rùa lên cạn để trị bệnh,kính mong Giáo Sư và Các Vị trong Ban Chỉ Đạo cứu Cụ rùa quan tâm, xem xét khi tìm cách cứu chữa Cụ Rùa chóng lành bệnh!
    1-Cụ Rùa nay đã yếu nhiều và có nhưng biễu hiện muốn lên bờ (ở môi trường nước bẩn đã quá lâu),và tập tính của rùa là lâu lâu cũng phải lên bờ để sưởi ấm,vì các hộc đá mới hình thành quanh tháp rùa mấy năm sau này nên Cụ đã không lên tháp sưởi nắng được như xưa(năm 2007 còn có hình ảnh Cụ Rùa lên chân tháp sưởi,khoẻ mạnh,vui vẻ!)Theo tôi muốn cụ tự bò lên tháp thì phải bỏ hàng rào và các chướng ngại vật, phủ cát lên các bao tải quanh tháp tạo đường lên tự nhiên thì với một mong ước được lên bờ như hiện nay,cụ sẽ không ngần ngại gì mà không lên!
    2-Cụ Rùa hiện nay đã yếu nhiều nên không đủ nhanh nhẹn tự bắt được cá SỐNG và cụ đang rất đói,nếu ta dùng thức ăn như cá v.v…dẫn dụ cụ lên tháp thì cụ khó lòng cưỡng lại và sẽ tự bò lên tháp.
    3-Điều cần thiết nhất hiện nay là cụ được ăn và được sưởi ấm để sức khoẻ được tốt lên rồi tính việc chữa bệnh sau.
    Cách để Cụ tự bò lên Tháp đã có nhiều ý kiến ủng hộ,cách này vừa an toàn cho Cụ, đỡ vất vả cho công nhân.
    Hình ảnh gần đây cho thấy qua cuộc vây bắt vừa rồi, cụ lại yếu đi và mất hết móng (có thể do lần cào rách lưới để thoát đả kéo hết móng Cụ?!!!)Tất cả là vì tình yêu dân tộc ta dành cho Cụ Rùa Hồ Hoàn Kiếm ,xin Giáo Sư và Ban Chỉ Đạo Cứu Cụ Rùa lưu tâm!
    Xin chân thành cảm ơn !

  14. Triệu Như Vũ

    06/04/2011 at 4:50 am

    Thấy dư luận thời gian qua xôn xao về vấn đề Rùa Hồ Gương nên cũng ghé qua xem thử, thật sự tôi cũng ủng hộ quan điểm bảo vệ các loài sinh vật và hệ sinh thái. Như GS Đức nói “Nếu chúng ta quá coi trọng, thần thánh và linh thiêng cụ Rùa thì không ai dám bắt và chữa, vì sợ, nhưng nếu quá coi thường thì mất đi nét đẹp văn hóa truyền thống bởi hiện nay mọi người đang tung hô nó nhiều quá. bởi tuổi thọ của Rùa rất cao, vì thế chúng ta hãy trở lại trạng thái bình thường đi và coi đây như là một động vật bình thường cần được bảo vệ thế thôi.
    Nhưng có điều này tôi rất thất vọng về ông Đức và những người quan tâm đến rùa Hồ Gươm, Tôi nghe đâu thấy bảo có 2 con rùa trong Hồ Gươm nhưng ông Đức nói là chỉ có một vì ông luôn theo dõi từng ngày từng giờ Cụ Rùa, theo dõi kiểu qoái gì mà giờ lại thế, tôi nhìn qua ảnh cũng thấy 2 con rùa khác nhau thật, có lẽ có 2 con hoặc hơn, chán mấy ông quá

  15. lenhhoxung_bn

    06/04/2011 at 9:16 am

    Giáo sư Rùa ư? Gọi vậy có ưu ái quá không?
    Giáo sư toàn nghiên cứu về rùa hồ gươm qua ảnh, chả có thực tế gì cả !

  16. Nguyễn Đình Phung

    07/04/2011 at 4:59 am

    OK, hoàn toàn ủng hộ ý kiến của bác lenhhoxung_bn.
    Giáo sư ở Việt Nam giỏi thật đấy các bác nhỉ

  17. Giáo sư nhậu sỹ

    07/04/2011 at 12:38 pm

    Ông PGS TS Hà Đình Đức là Tiến sỹ “Rùa” à! Quả đúng là thế vì ông ta không phân biệt được rùa với ba ba, ông lại không biết rằng “rùa” Hồ Gươm chính là ba ba lớn thôi, ha ha ha… bật cười quá, không biết ông nghiên cứu về rùa được bao nhiêu năm rồi, nhưng chắc chắn một điều là ông ít đến quán ba ba để nhậu. Đề nghị ngài tiến sỹ “rùa” chịu khó đến quán nhậu nhiều hơn nhé để học lại cách phân biệt rùa và ba ba. Xin ngài tiến sỹ “rùa” lưu ý ở trong Nam còn có con cua đinh cũng khác con ba ba đấy nhé.
    Trân trọng! Ha ha ha …

  18. Đức Dũng

    08/04/2011 at 8:27 am

    Tôi cũng có chữ Đức dù là tên đêm…nhưng bức xúc mấy ngày hôm nay về Cụ Rùa Hồ Gươm Hà Nội,ngày 8-4-2011….Tại sao đến giờ phút này PGS vẫn cứ gân cổ cò co cổ ngỗng lên cãi là Hồ Gươm chỉ có 1 Cụ Rùa….nếu chỉ cần bắt được Cụ thứ 2 thì phong cho PGS là GS Ốc Phó Giáo Sư Rùa nhưng cứ đoán mò thì sau vụ này phong thành Giáo Sư Ốc vì tội nói mò…

  19. Trong Hiep

    08/04/2011 at 7:15 pm

    Mình đã có nhiều thời gian gặp gỡ và nói chuyện với Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hà Đình Đức (mình là học sinh của Thầy). Nên có thể khẳng định với các bạn rằng. PGS TS Hà Đình Đức là một người dành nhiều tâm, sức cho Rùa ở Hồ Gươm. Mình cũng là người được học một chút trong lĩnh vực nghiên cứu động vật hoang dã nên có thể giải thích một số điều với các bạn như sau:
    1. Về Phương pháp nghiên cứu động vật hoang dã nói chung đều là, quan sát và chụp ảnh, trong một số trường hợp có thể săn bắt, mổ để nghiên cứu sâu, nhưng với những loài quý, số lượng ít và nguy cơ tuyệt chủng cao, chúng ta chỉ có thể nghiên cứu bằng cách quan sát, chụp ảnh. Nên chúng ta sẽ không có gì lạ nếu biết rằng ông Hà Đình Đức có hàng ngàn bức ảnh chụp về Rùa ở Hồ Gươm
    2. Về loài rùa là loài nào: Tôi khẳng định là rùa ở Hồ Gươm không phải con Ba Ba và Cua Đinh, nếu ai đó có hứng thú với nghiên cứu rùa thì có thể nghiên cứu thêm. Theo trí nhớ của tôi thì ở Việt Nam chỉ có khoảng vài chục loài Rùa ít hơn rất rất nhiều so với số lượng loài chim và thú. Chính thầy đã hướng dẫn cho rất nhiều Cử nhân, Thạc sỹ nghiên cứu về rùa ở Việt Nam và những người đó từng làm cho wwf, ffi và nhiều tổ chức bảo tồn thiên nhiên khác của Việt Nam và quốc tế đang làm việc tại Việt Nam. Thông tin thêm là Ông Hà Đình Đức đã chính thức đăng công trình nghiên cứu về loài rùa ở Hồ Gươm và xác định đây là loài mới chưa từng được ghi danh và đặt tên loài này theo tên khoa học là Rafetus Leloii (rùa Lê Lợi), một ngày nào đó cả thế giới công nhận thì nhận định của Giáo Sư Nhậu Sỹ sẽ bị sai hoàn toàn.
    3. Số lượng cá thể là bao nhiêu: tôi không thể khẳng định là bao nhiêu cá thể nên không bênh vực ý kiến của Hà Đình Đức, nhưng có ý kiến về việc này như sau: Nếu có từ 2 cá thể trở lên thì đó là điều quá tốt rồi, tôi trân trọng ý kiến của thầy nhưng không phải khoa học là tuyệt đối ( vìchỉ là xác định trên cơ sở quan sát, ảnh chụp). Các phỏng đoán khác cũng vậy, chỉ dựa trên tăm (bọt sủi) và ảnh chụp, cộng với phỏng vấn người dân. Tôi từng thấy vô cùng nhiều người khoái trí vì nhìn thấy rùa nhưng khi họ đi tôi chỉ thấy một khúc gỗ nhỏ ở Hồ Gươm. Dù sao tôi cũng thấy rằng khẳng định của thầy có thể đúng có thể sai nhưng nó đã có tác dụng rất lớn trong việc thu hút sự quan tâm của Công chúng, Chính quyền nhà nước, các nhà khoa học tập trung nghiên cứu để bảo vệ, cứu Rùa ở Hồ Gươmg và tìm cách bảo tồn loài rùa quý này.
    4. Vì sao gọi là Giáo sư Rùa: đây là tên gọi chỉ có tính chất vui vẻ do đồng nghiệp, bạn bè gọi khi biết Ông Hà Đình Đức tập trung nghiên cứu về Rùa và Rùa ở Hồ Gươm, sau này báo chí thấy “Hay” nên gọi theo như vậy, tôi là học trò của thầy nên cũng đăng vậy để mọi người nghĩ đến Rùa.
    Lời cuối, câu truyện về Rùa sẽ còn dài và kết thúc câu truyện này sẽ còn nhiều câu truyện khác và mọi thứ chỉ là phỏng đoán dựa trên một số cơ sở và hoàn toàn có thẻ sai, nên đề nghị các bạn theo dõi, bình luận với tinh thần tôn trọng ý kiến riêng của các cá nhân.

  20. Nguyên Tống

    12/04/2011 at 10:38 pm

    Mỗi người chúng ta đều có một đam mê riêng, người thì sưu tầm tem, người tích cóp các đồng xu, kẻ đi chụp ảnh, kẻ lại độ xe máy, ô tô…
    Đọc bài viết về TS Hà Đình Đức, tôi ngờ ngợ rằng tác giả có vẻ nhầm lẫn giữa nghiên cứu và một thú nghiệp dư. Cũng có thể là trình độ của người viết bài, cũng có thể là thực tế như vậy.
    Chẳng lẽ, với 20 năm nghiên cứu mà TS Hà Đình Đức không thể chứng minh được Rùa hồ gươm là loài nào? bao nhiêu tuổi? đực hay cái? và có bao nhiêu con ở Hồ Gươm? Nếu đó là một loài đặc biệt hiếm như vậy, 20 năm mà TS không thể thuyết phục được Hội Bảo vệ động vật hoang dã đưa vào sách đỏ bởi nguy cơ tuyệt chủng?
    Lại nữa, theo chính lời trích dẫn từ TS thì 20 năm qua, việc TS tâm đắc nhất là “môi trường Hồ Gươm đã được cải thiện, dù vẫn chưa như mong muốn”? Vậy TS mong muốn cụ thể thế nào và môi trường hồ đã cải thiện ra sao? Vậy 20 năm qua TS nghiên cứu Rùa hay nghiên cứu môi trường Hồ Gươm? Để thấy môi trường hồ đang ô nhiễm có cần đến 20 năm không?
    Tóm lại, báo chí cũng nên thận trọng vì khi “nâng tầm” một thú vui chụp ảnh Rùa Hồ Gươm thành ra “nghiên cứu” hay gọi chủ nhân thú vui đó là “nhà Rùa học” đôi khi làm hại đến chính họ. Hà Đình Đức có thể đã được kính trọng trên vai trò một Tiến sỹ ở ngành khác chứ không phải là Tiến sỹ Rùa, chẳng liên quan gì đến ngành nghề ông đã được đào tạo. Tự biến ông thành trò cười vì nếu gọi cái đam mê đó là nghiên cứu thì nó chỉ là nghiên cứu nửa mùa, chẳng giúp ích được cho ai cả. Đến bao giờ thì người Việt ta mới thôi nhưng việc tung hô quá đà này đi nhỉ?

  21. Nguyên Tống

    13/04/2011 at 9:39 pm

    Moị chuyện đúng sai về Rùa Hồ Gươm theo tôi thời gian sẽ trả lời. Tuy nhiên, có một điều tôi cho rằng cần phải thay đổi ngay lập tức, đó là cách gọi “cụ” Rùa như hiện nay.

    Thứ nhất, Rùa là động vật, không phải là con người nên không thể dùng từ chỉ người để gọi dù có ý tôn kính đi chăng nữa. Hãy nghĩ ra một từ khác thay thế cho bớt “chối”, như Thần Rùa hay Rùa thiêng, Rùa linh…v.v… (Thậm chí có thể mở cuộc thi cách gọi Rùa Hồ Gươm là gì cho vui)

    Thứ hai, thật lố bịch khi nhằm tỏ ý kính trọng thì ta gọi là cụ Rùa, trong khi vẫn gọi các bậc tiền nhân, đứng đầu thiên hạ trong lịch sử và có thật một cách trống không như Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt…. mà chẳng hề có chữ “cụ” hay “ngài” hay Vua đằng trước. Thậm chí ngay như cách gọi Vua Hùng, dù có chữ Vua nhưng gọi cộc lốc một cái tên (họ) Hùng như vậy nghe cũng rất bất kính đối với quan niệm Á Đông (gọi tên cúng cơm).

    Thứ 3, Chẳng có lý do gì để gọi một con rùa là “cụ” khi chưa ai công bố chính xác nó bao nhiêu tuổi. Biết đâu lại mới chỉ có khoảng 30-40 năm tuổi thôi (những con già hơn đã chết và đây là hậu duệ thì sao). Mà với tuổi thọ của loài rùa trung bình 200-300 năm thì “cụ” rùa này vẫn còn đang… vị thành niên.

    Rất mong các nhà ngôn ngữ học và báo chí hãy định hướng đúng cho người dân về cách xưng hô này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Check Also

Người đàn ông trồng 6.000 cây xanh để tưởng nhớ vợ, 17 năm sau, bí mật sâu kín của ông mới được phát hiện trong rừng

Miệt mài trồng 6.000 cây sồi trong rừng suốt 1 tuần sau khi vợ mất, người đàn ông tại Anh …