Theo báo cáo phát triển của ngân hàng thế giới năm 2004 cho biết có khoảng 57 tổ chức phi chính phủ quốc tế lớn đang hỗ trợ hoạt động hình thành QTD tại Việt Nam, đối với các NGO trong nước thì khá nhiều. Vào thời điểm cuối năm 2004, hoạt động của các QTD đang có mặt tại 36 tỉnh (57%), 132 huyện/thị (23%), và 2.900 xã/phường (27%) trên toàn quốc, và đã tiếp cận tới 351.289 khách hàng. Tổng tài sản của các chương trình này là 396.618 triệu đồng, mức vốn cho vay trung bình của các QTD là 1,05 triệu đồng và dư tiết kiệm bình quân là 342.000 đồng.

Hoạt động của các QTD góp phần vào việc đạt được mục đích quốc gia về xóa đói giảm nghèo thông qua số thành viên thoát nghèo sau khi tham gia hoạt động của QTD, các khoản đầu tư cho các dịch vụ đã có sự gia tăng như chi tiêu vào giáo dục và y tế, tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em đã có sự sút giảm. QTD cũng đã góp phần đa dạng hóa các nguồn thu nhập của các thành viên và giảm rủi ro trong cuộc sống thông qua việc vay vốn và đầu tư sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Hoạt động QTD góp phần hình thành các tổ chức cung cấp dịch vụ tín dụng thỏa mãn nhu cầu vay vốn của người nghèo, đặc biệt đối với các xã vùng sâu vùng xa, nơi mà các ngân hàng chính thức khó có thể tiếp cận được.

Hệ thống thông tin quản lý của QTD hiện nay đang là một vấn đề lớn cần xem xét đến, phần lớn kế toán các QTD quản lý tài chính bằng sổ sách kế toán đơn giản, ghi chép tay, một số tổ chức đã có áp dụng máy tính vào quản lý nhưng phần lớn chỉ sử dụng trong quản lý bảng biểu, chỉ cung cấp thông tin báo cáo theo định kỳ, thiếu việc thiết kế phần mềm cho quản lý tín dụng phù hợp với kế toán của các Quỹ. Ngoài ra, phần lớn các Quỹ tín dụng sử dụng kế toán không tuân theo chế độ kế toán quy định của Luật kế toán, mà chủ yếu mang tính chất thống kê, cung cấp các thông tin theo “yêu cầu” của nhà tài trợ, không khoa học. Phần lớn các Quỹ áp dụng kế toán báo sổ, không phải là 1 đơn vị hạch toán độc lập.

Nhận thấy được vấn đề cấp thiết nêu trên, một hệ thống bảng biểu được thiết kế trên phần mềm excel đã được xây dựng.

2. Giới thiệu về hệ thống quản lý tài chính Quỹ tín dụng và tiết kiệm

Để phù hợp với năng lực của kế toán Quỹ, tác giả đã thiết kế 1 file excel gồm có các sheet, trong đó kế toán Quỹ chỉ cần nhập số liệu vào 1 sheet gồm bảng biểu gồm các cột thông tin gồm “Nội dung”, “Số tiền”, và “Định khoản”, Việc định khoản đã có hướng dẫn cụ thể cho từng nội dung, và chỉ có 5 bút toán cơ bản.

Sau khi nhập các số liệu vào bảng của sheet thứ nhất, các sheet còn lại sẽ tự động cập nhật thông tin và cho ra báo cáo tài chính, các thông tin ở các sheet tiếp theo sẻ cung cấp các thông tin như số dư nợ cho vay, số vốn cho vay trong kỳ báo cáo, tiền mặt tồn quỹ, và các thông tin cần thiết khác. Các sheet còn lại được khóa, nhằm đảm bảo không có sai lệch, hay điều chỉnh. Điểm mạnh của hệ thống quản lý tài chính này là:

-                   Sử dụng file excel, không cần phải  cài đặt chương trình.

-                   Không đòi hỏi kế toán có trình độ chuyên môn, kế toán biết nhập số liệu (con số) vào bảng số liệu là được, các hướng dẫn về nhập số liệu sẻ được cung cấp/hướng dẫn.

-                   Hệ thống báo cáo tài chính tuân thủ theo quy định của Luật kế toán, cung cấp đầy đủ thông tin cho nhà quản lý, như một đơn vị hạch toán độc lập.

-                   Quỹ sau khi sử dụng hệ thống quản lý kế toán này, đủ năng lực để tiếp nhận các nguồn tài trợ của các tổ chức/cá nhân bên ngoài và cung cấp báo cáo tài chính về việc sử dụng nguồn tài trợ cho nhà tài trợ theo quy định của Luật kế toán.

-                   Các thông tin được cung cấp trong báo cáo một cách khoa học, đầy đủ, kịp thời ngay lập tức cho nhà quản lý khi có yêu cầu. Cán bộ quản lý Quỹ sẽ hiểu được các báo cáo tài chính.

-                   Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, kế toán.

Để áp dụng hệ thống quản lý kế toán này, Quỹ phải có máy tính, kế toán chỉ cần biết sử dụng máy tính, cụ thể là biết nhập số liệu vào sheet excel, không yêu cầu về trình độ học vấn về chuyên ngành tài chính hay kế toán.

3. Chương trình chuyển giao hệ thống quản lý tài chính Qũy tín dụng và tiết kiệm

Bước 1: Hướng dẫn cho cán bộ dự án việc sử dụng và đọc báo cáo trên hệ thống quản lý tài chính Quỹ tín dụng và tiết kiệm (2 ngày).

Bước 2: Tập huấn cho cán bộ quản lý Quỹ tín dụng và tiết kiệm về sử dụng và đọc báo cáo trên hệ thống quản lý tài chính Quỹ tín dụng và tiết kiệm (4 ngày).

Bước 3: Giám sát hỗ trợ sau khi chuyển giao (1 ngày/1 tháng*3 tháng).

Chi tiết liên hệ: dungkeu78@yahoo.com

Khóa tập huấn “Thành lập nhóm hợp tác” được thực hiện trong 2 ngày với 22 thành viên tham gia gồm Ban phát triển cộng đồng xã, trưởng thôn, trưởng xóm và trưởng các chi hội phụ nữ các thôn xóm tham gia thực hiện dự án. Mục tiêu khóa tập huấn cung cấp những kiến thức cơ bản về tổ/nhóm hợp tác; xây dựng quy trình thành lập tổ/nhóm hợp tác; phương pháp xây dựng và nội dung của Quy chế quản lý và hoạt động tổ/nhóm hợp tác.

Phương pháp tiếp cận khóa tập huấn dựa trên việc kế thừa những kinh nghiệm có được sau thời gian thực hiện dự án tại xã Tử Nê, và phương pháp tiếp cận có sự tham gia như thảo luận nhóm lớn, nhóm nhỏ, động não… Các thành viên tham gia tập huấn đã được nghe về các mô hình tổ nhóm hợp tác tại các địa phương khác nhau, và đã được kế toán của một nhóm tín dụng của xã Tử Nê kể về quá trình hình thành và phát triển của nhóm, những kinh nghiệm thu được sau gần 4 năm hoạt động.

Dựa trên kinh nghiệm thực tế của nhóm tín dụng tại Tử Nê, các thành viên đã hiểu hơn về các giai đoạn phát triển của nhóm hợp tác, và những điều cần tránh/phát huy khi xây dựng nhóm hợp tác, đặc biệt đối với nhóm tín dụng tiết kiệm. Điều này đã giúp cho họ tư tin hơn khi xây dựng nhóm gặp thời điểm nhóm có nguy cơ tan rã, vì đó là một giai đoạn tất yếu của quá trình phát triển nhóm.

Một số nội dung được thảo luận trong thời gian tập huấn như khái niệm nhóm hợp tác, nguyên tắc hoạt động nhóm hợp tác, thế nào là một nhóm hợp tác bền vững, các giai đoạn phát triển của nhóm hợp tác, các bước xây dựng và nội dung của Quy chế tổ chức và hoạt động nhóm hợp tác… Các thành viên tham gia đã thảo luận rất sôi nổi về các vấn đề trên, và đi đến thống nhất theo cách hiểu của họ trên cơ sở hỗ trợ của giảng viên và các cán bộ dự án.

Một sự thống nhất cao và mang tính chất quyết định cho quá trình xây dựng nhóm hợp tác sau này của các thành viên tham gia tập huấn đó là khi một nhóm được thành lập cần phải chứng tỏ được hoạt động bền vững. Có 3 tiêu chí được xây dựng là: 1.Tổ chức quản lý chặt chẽ và hoạt động dựa trên nguyên tắc sự tham gia, tính minh bạch và công khai; 2.Sản phẩm tạo ra của nhóm phải thỏa mãn nhu cầu của thị trường và được thị trường chấp nhận; và 3.Hoạt động phải có lãi đối với nhóm và có lợi ích đối với các thành viên tham gia.

Điềm thành công của khóa tập huấn là xây dựng ra một số nội dung quan trọng dựa trên ý kiến của thành viên tham gia như một tài liệu hướng dẫn để thành lập các nhóm hợp tác sau này. Khóa tập huấn cũng đã giúp cho học viên có những tư duy về kinh tế trong thành lập tổ/nhóm, điều mà trước khóa tập huấn các thành viên chưa nhận ra. Ngoài ra, bản dự thảo Quy chế cho các nhóm tín dụng, chăn nuôi, nhà nghỉ du lịch cộng đồng, quản lý và sử dụng nước sinh hoạt đã được xây dựng là căn cứ quan trọng cho việc thực hiện các hoạt động tiếp theo để thành lập các nhóm hợp tác tại địa phương.

Kết thúc khóa tập huấn là buổi giao lưu văn nghệ giữa các thành viên tham gia, nhóm cán bộ dự án và tư vấn. Những bài ca, điệu múa, những cái bắt tay như mang đến cho các thành viên một niềm tin rằng trong thời gian tới sẽ có nhiều tổ nhóm hợp tác phát triển cộng đồng được thành lập và hoạt động bền vững, góp phần xóa đói giảm nghèo trên cơ sở giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường tại xã Thanh Hối.

NADũng, June 2009

2. Khóa tập huấn liên quan đến thành lập Quỹ tín dụng

3. Khóa tập huấn liên quan đến thành lập tổ hợp tác

4. Khóa tập huấn liên quan đến đề xuất dự án

5. Khóa tập huấn liên quan đến thực hiện dự án

Thông tin về các khóa tập huấn trên liên hệ:

Mr Nguyễn Anh Dũng

E-mail: dungkeu78@yahoo.com

Tel: 0913564674